در ماه مه ۲۰۲۶، اختلاف میان بخشی از کاربران Bambu Lab و خود این شرکت دوباره به صدر اخبار دنیای پرینت سهبعدی بازگشت. ماجرا زمانی داغ شد که Bambu Lab از یک توسعهدهنده مستقل خواست یک fork از نرمافزار OrcaSlicer را از دسترس خارج کند؛ فورکی که قابلیت اتصال مجدد به زیرساخت ابری این شرکت را فعال کرده بود.
این اتفاق بحثهای گستردهای دربارهی امنیت cloud printing، محدودیتهای نرمافزارهای متنباز و حق کاربران برای کنترل کامل سختافزار خریداریشده بهراه انداخت. در ادامه، جزئیات این اتفاق و واکنشهای طرفین را بررسی میکنیم.
ماجرای OrcaSlicer-bambulab چه بود؟
در آوریل، توسعهدهندهای به نام Paweł Jarczak نسخهای fork شده با نام OrcaSlicer-bambulab منتشر کرد. این نسخه بر پایهی OrcaSlicer (یک پروژه متنباز) و بخشی از کدهای Bambu Studio ساخته شده بود.
هدف این fork، بازگرداندن قابلیت cloud printing بود؛ قابلیتی که Bambu Lab در تغییرات سال گذشته از نرمافزارهای ثالث حذف کرده بود. این پروژه اما تنها حدود یک هفته پس از انتشار، از GitHub حذف شد.
Jarczak در توضیح این تصمیم اشاره کرد که پس از ارتباط احتمالی با تیم شرکت Bambu Lab و تهدید به ارسال cease-and-desist از سوی تیم حقوقی شرکت، مجبور به حذف مخزن شده است.
توسعهدهنده چه میگوید؟
Jarczak خود را نه یک هکر، بلکه یک توسعهدهنده عادی و کاربر محصولات Bambu Lab معرفی میکند:
- او از نسخه Linux نرمافزار Bambu Studio استفاده میکرده است
- پیشتر نیز از طریق کانالهای رسمی، bug fix ارسال کرده است
- تمام کدهای مورد استفاده او بر اساس سورسکد عمومی Bambu Studio بوده است
او توضیح میدهد که در مسیر بررسی خود متوجه شده بخش شبکه در نسخه لینوکس همچنان رفتار طبیعی دارد و از همین مسیر برای توسعه fork استفاده کرده است.
تغییرات مهم Bambu Lab در سال ۲۰۲۵
در ژانویه ۲۰۲۵، Bambu Lab تغییر مهمی در اکوسیستم خود ایجاد کرد:
- حذف مسیر API مورد استفاده OrcaSlicer و سایر نرمافزارهای ثالث
- جایگزینی آن با سیستم اختصاصی Bambu Connect
این middleware فایلها را به پرینتر ارسال میکند اما امکان کنترل کامل از راه دور را محدود میسازد. بهاینترتیب، تنها Bambu Studio یا نرمافزارهای سازگار با Bambu Connect امکان تعامل کامل با cloud را دارند.
بحث امنیت یا محدودسازی اکوسیستم؟
این تغییر از همان ابتدا بحثبرانگیز بود. دلیل رسمی شرکت، افزایش امنیت و کاهش درخواستهای غیرمجاز عنوان شد. با این حال:
- برخی کاربران آن را محدودکننده میدانستند
- ادعاهای امنیتی شرکت بهطور دقیق شفاف نبود
- حتی گزارش شد که کلید خصوصی مربوط به سیستم امنیتی جدید، ظرف ۲۴ ساعت توسط یک پژوهشگر امنیتی استخراج شده است
وضعیت OrcaSlicer پس از تغییرات
در حال حاضر:
- OrcaSlicer همچنان قابل استفاده برای آمادهسازی و ارسال محلی پروژههاست
- اما ارسال از راه دور (remote cloud printing) و کنترل کامل دستگاهها دیگر از طریق آن ممکن نیست
- استفاده از LAN mode یا developer mode همچنان امکانپذیر است
- با این حال، تجربهی کامل اکوسیستم Bambu Lab محدود شده است
ادعای Bambu Lab درباره fork
طبق توضیحات شرکت، fork ایجادشده توسط Jarczak:
- با تغییر user-agent HTTP خود را بهجای OrcaSlicer بهعنوان Bambu Studio معرفی میکرد
- از این طریق از بررسی سمت سرور عبور میکرد
- و ممکن بود باعث ارسال فرمانهای غیرمجاز به پرینتر شود
Bambu Lab این رفتار را نوعی client impersonation و تهدید برای پایداری cloud خود توصیف کرده است.
واکنش حقوقی و تحلیلها
طبق گفته Jarczak، شرکت ادعاهایی از جمله موارد زیر مطرح کرده است:
- impersonation نرمافزار رسمی
- دور زدن کنترلهای مجوز
- نقض Terms of Use
- reverse engineering
- امکان ارسال فرمانهای دلخواه به دستگاهها
با این حال، او این موارد را بهعنوان «ادعا» میپذیرد نه حقیقت قطعی.
همزمان، تحلیل حقوقی منتشرشده توسط وکیل IP، Leonard French، نشان داد که برخی از این ادعاها ممکن است در صورت بررسی قضایی، استحکام کافی نداشته باشند.
موضع رسمی Bambu Lab
در تاریخ ۷ مه، Bambu Lab با انتشار یک پست وبلاگی توضیح داد:
- هر کسی حق fork کردن Bambu Studio (با مجوز AGPL) را دارد
- بیش از ۷۰۰ fork از این پروژه وجود دارد
- مشکل اصلی نه fork، بلکه spoofing هویت کلاینت است
شرکت تأکید کرد هدف آن حفاظت از پایداری cloud و جلوگیری از ترافیک غیرمجاز است.
واکنش جامعه و Right to Repair
این موضوع با واکنش گسترده جامعه همراه شد. از جمله:
- حمایت برخی فعالان حق تعمیر (Right to Repair)
- پیشنهاد حمایت مالی از توسعهدهنده توسط Louis Rossmann در صورت شکایت
- بحثهای گسترده درباره مالکیت واقعی کاربران بر سختافزار خریداریشده
Jarczak اما اعلام کرد علاقهای به ورود به دعوای حقوقی ندارد و ترجیح میدهد روی توسعه نرمافزار تمرکز کند.
پرونده OrcaSlicer-bambulab تنها یک اختلاف فنی ساده نبود؛ بلکه نمونهای از تنش عمیقتر میان اکوسیستمهای بستهی پرینت سهبعدی و جامعه متنباز است. از یک طرف، شرکتها تلاش میکنند کنترل، امنیت و یکپارچگی cloud خود را حفظ کنند. از طرف دیگر، کاربران و توسعهدهندگان خواهان آزادی بیشتر در استفاده از سختافزار و نرمافزار هستند.
این تقابل، بهویژه در حوزه پرینترهای سهبعدی، احتمالاً در آینده نیز ادامه خواهد داشت؛ جایی که مرز میان «محافظت از اکوسیستم» و «محدود کردن آزادی کاربر» همچنان محل بحث باقی میماند.
برای کسب اطلاعات بیشتر از برند بامبولب می توانید روی این لینک کلیک کنید .